DIỄN ĐÀN NGHIÊN CỨU SÁNG TẠO QUỐC TẾ 2026: "ĐẠI HỌC ĐỔI MỚI SÁNG TẠO: PHÁT TRIỂN HỆ SINH THÁI NGHIÊN CỨU SÁNG TẠO BỀN VỮNG"

Là cơ sở giáo dục đại học với chiến lược trở thành đại học đổi mới sáng tạo, Trường Đại học Ngoại Thương luôn chủ động và tích cực triển khai các hoạt động, dự án, phát triển các không gian, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó Nhà trường hình thành và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu sáng tạo. Với trách nhiệm của một cơ sở giáo dục đại học có uy tín tại Việt Nam, Trường Đại học Ngoại Thương luôn tập trung gắn kết nghiên cứu khoa học, giảng dạy, tăng cường kết nối và chuyển giao công nghệ gắn với thực tiễn phát triển của đất nước.

Diễn đàn nghiên cứu sáng tạo quốc tế, lần đầu tiên được Nhà trường tổ chức, với chủ đề “Đại học đổi mới sáng tạo: Phát triển hệ sinh thái nghiên cứu sáng tạo bền vững” chính là không gian kết nối ý nghĩa những ý tưởng và triển khai trong thực tiễn. Sự kiện này cũng chính là hiện thực hoá tinh thần trong các nghị quyết gần đây của Bộ Chính trị, định hướng, chính sách về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, phát triển văn hoá, cũng như tăng cường hội nhập quốc tế, cải cách thể chế giúp tạo động lưc mạnh mẽ cho phát triển bền vững của Việt Nam. Đồng thời, trong nhiều năm qua, Nhà trường đẩy mạnh hợp tác với nhiều nước trên thế giới vể học thuật, nghiên cứu chính sách, kết nối với các nhà lãnh đạo, quản lý, địa phương, tổ chức, cộng đồng doanh nghiệp và các cộng đồng sáng tạo trong nước và quốc tế nhằm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nói chung và hệ sinh thái nghiên cứu sáng tạo nói riêng một cách bền vững.

Diễn đàn quy tụ đông đảo đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, mạng lưới các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và quỹ đầu tư trong và ngoài nước; Đại diện Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, Tổ chức Đại học Pháp ngữ (AUF), Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam, Campus France Vietnam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Pháp tại Việt Nam, cùng nhiều chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nhân đã cho thấy quy mô, uy tín cũng như sức lan tỏa của diễn đàn.

Về phía Trường Đại học Ngoại Thương có sự hiện diện của PGS, TS Phạm Thu Hương - Bí thư Đảng uỷ, Hiệu trưởng Nhà trường; PGS, TS Lê Thị Thu Thuỷ - Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo; PGS, TS Nguyễn Ngọc Hà - Viện trưởng Viện Nghiên cứu sáng tạo; TS, Vũ Huyền Phương - Phó Trưởng phòng Quản lý khoa học; PGS. TS Trần Thị Ngọc Quyên - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Sáng tạo; Lãnh đạo các đơn vị, cán bộ, giảng viên và sinh viên nhà trường.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, PGS, TS Phạm Thu Hương - Bí thư Đảng uỷ, Hiệu trưởng Nhà trường chia sẻ: "Là cơ sở giáo dục đại học với chiến lược trở thành đại học đổi mới sáng tạo, Trường Đại học Ngoại Thương luôn chủ động và tích cực triển khai các hoạt động, dự án, phát triển các không gian, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó Nhà trường hình thành và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu sáng tạo. Với trách nhiệm của một cơ sở giáo dục đại học có uy tín tại Việt Nam, Trường Đại học Ngoại Thương luôn tập trung gắn kết nghiên cứu khoa học, giảng dạy, tăng cường kết nối và chuyển giao công nghệ gắn với thực tiễn phát triển của đất nước".

PGS, TS Phạm Thu Hương nhấn mạnh rằng Trường Đại học Ngoại Thương luôn chủ động thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển hệ sinh thái và không gian nghiên cứu sáng tạo, đồng thời gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu khoa học, giảng dạy, chuyển giao công nghệ với thực tiễn phát triển đất nước. Cô Hiệu trưởng cho biết Diễn đàn nghiên cứu sáng tạo quốc tế lần thứ nhất, với chủ đề về phát triển hệ sinh thái nghiên cứu sáng tạo bền vững, là không gian kết nối các ý tưởng với thực tiễn triển khai. Sự kiện này cũng thể hiện tinh thần cụ thể hóa các chủ trương lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và phát triển bền vững. Đồng thời, Nhà trường đã và đang mở rộng hợp tác học thuật, nghiên cứu chính sách và kết nối với nhiều đối tác trong và ngoài nước để xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nghiên cứu sáng tạo bền vững.

Tại phiên toàn thể, 02 tham luận trọng tâm đã mở ra nhiều gợi mở đáng chú ý, gồm: Tham luận “Đại học đổi mới sáng tạo: Kiến tạo hệ sinh thái nghiên cứu sáng tạo bền vững” của GS, TS Lục Huy Hoàng - Viện trưởng Viện Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, nhấn mạnh yêu cầu đặt trường đại học vào vị trí trung tâm của quá trình kết nối tri thức, công nghệ và nhu cầu phát triển xã hội.

Tham luận “Thúc đẩy hợp tác với doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo” của PGS, TS Trương Ngọc Kiểm - Phó Chủ tịch VNEI, Giám đốc Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, tập trung vào việc làm rõ hơn vai trò của doanh nghiệp như một mắt xích quan trọng trong việc đưa kết quả nghiên cứu ra thực tiễn. Các nội dung trình bày không dừng lại ở tầm nhìn chiến lược mà còn gợi mở nhiều hướng đi cụ thể cho việc xây dựng mô hình đại học đổi mới sáng tạo trong bối cảnh hiện nay.

Lễ ký kết "Vườn ươm mùa Xuân": Trong khuôn khổ phiên buổi sáng, Trường Đại học Ngoại thương đã tiến hành lễ ký kết triển khai các dự án nghiên cứu sáng tạo IPCORE. Dự án IPCORE được thiết lập nhằm thúc đẩy các nghiên cứu hướng tới thị trường với 4 mục tiêu cụ thể:
● Thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu thông qua phương pháp tiên tiến (nghiên cứu bằng nghệ thuật, ứng dụng công nghệ, nghiên cứu liên ngành, xuyên ngành).
● Đẩy mạnh sự hợp tác giữa các Viện/Khoa/Phòng/Ban và các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức phi lợi nhuận.
● Đảm bảo sự tham gia trực tiếp của người học vào quy trình nghiên cứu.
● Đảm bảo kết quả đầu ra là các sản phẩm, dịch vụ, giải pháp có khả năng ứng dụng và thương mại hóa thực tiễn.

Buổi lễ đã ghi nhận việc ký kết triển khai 02 dự án nghiên cứu tiêu biểu:

1. Dự án: “Nghiên cứu xây dựng mô hình kinh doanh các sản phẩm Robot AI phục vụ nhà hàng tại Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số”.
● Chủ nhiệm dự án: TS. Nguyễn Thị Khánh Trinh, Viện Đào tạo và Tư vấn doanh nghiệp.
● Đơn vị đồng hành triển khai và ứng dụng: Công ty Cổ phần Nhà An Toàn, do Ông Nguyễn Xuân Sơn - Chủ tịch Hội đồng Quản trị đại diện ký kết.
● Nội dung trọng tâm: Dự án tiến hành nghiên cứu thị trường, hành vi và nhu cầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ robotics trong ngành dịch vụ ăn uống (F&B) tại Việt Nam. Mục tiêu của dự án là đề xuất các mô hình kinh doanh linh hoạt (bao gồm bán thiết bị và cho thuê dịch vụ), qua đó hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vận hành, giảm áp lực thiếu hụt nhân sự và hiện đại hóa trải nghiệm khách hàng. Các mô hình này được thiết kế để đảm bảo khả năng nhân rộng và chuyển giao cho các đơn vị sản xuất phần cứng, cung cấp giải pháp số.

2. Dự án: "Hướng dẫn áp dụng các điều khoản về bền vững trong hợp đồng thương mại thuộc lĩnh vực dệt may cho doanh nghiệp Việt Nam”.
● Chủ nhiệm dự án: TS. Phùng Thị Yến, Trưởng ban Hợp tác và Chuyển giao, Viện Nghiên cứu Sáng tạo.
● Đơn vị đồng hành triển khai: Công ty TNHH Tư vấn và Dịch vụ SDD, do Bà Dương Thị Việt Anh - Giám đốc đại diện ký kết.
● Đơn vị phối hợp thực hiện: Hiệp hội Dệt may Việt Nam.
● Nội dung trọng tâm: Dự án tập trung nghiên cứu và xây dựng bộ cẩm nang hướng dẫn chuẩn mực về việc áp dụng các điều khoản phát triển bền vững trong hợp đồng thương mại quốc tế đối với ngành dệt may. Kết quả nghiên cứu sẽ được chuyển giao rộng rãi và tiến hành ứng dụng thí điểm tại ít nhất 03 doanh nghiệp dệt may trong nước. Dự án được kỳ vọng sẽ cung cấp công cụ pháp lý thiết thực, hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực tuân thủ, tăng cường tính minh bạch và hội nhập sâu rộng vào chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu.

Thông qua việc ký kết và triển khai các dự án hợp tác thiết thực nêu trên, Trường Đại học Ngoại thương tiếp tục khẳng định tinh thần kết nối, đồng hành cùng các tổ chức, doanh nghiệp trong việc thúc đẩy hệ sinh thái nghiên cứu sáng tạo, góp phần chuyển giao tri thức thành các sản phẩm và giải pháp mang lại giá trị gia tăng cho nền kinh tế - xã hội.

Buổi chiều, chương trình tiếp tục với chuỗi phòng Lab sáng tạo được tổ chức song song theo 02 nhóm chuyên đề lớn. Không khí thảo luận tại các phòng Lab diễn ra sôi nổi, thực chất và đi thẳng vào những vấn đề cốt lõi của hệ sinh thái nghiên cứu sáng tạo. Ở nhóm chuyên đề về “Lab to Market or Market to Lab”, các đại biểu tập trung vào cơ chế hỗ trợ nghiên cứu hướng tới thị trường tại Việt Nam và việc thúc đẩy nghiên cứu sáng tạo trong khối đại học Pháp ngữ. Những vấn đề như thương mại hóa tài sản trí tuệ, cơ chế góp vốn bằng quyền sở hữu trí tuệ, khó khăn trong định giá, tính thanh khoản thấp của tài sản trí tuệ hay sự thiếu đồng bộ giữa các quy định pháp lý đã được nêu ra một cách thẳng thắn. Từ thực tế đó, các chuyên gia kiến nghị cần đổi mới tư duy quản lý, linh hoạt hơn trong vận hành các quỹ phát triển khoa học và công nghệ, đồng thời nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về đổi mới sáng tạo để thúc đẩy hợp tác công – tư hiệu quả hơn.

Cũng trong mạch thảo luận này, các diễn giả chia sẻ nhiều góc nhìn về không gian học thuật Pháp ngữ trong bối cảnh hội nhập. Dù tiếng Anh hiện vẫn là ngôn ngữ chiếm ưu thế trong công bố khoa học quốc tế, tiếng Pháp được nhìn nhận như một lợi thế cạnh tranh riêng trong mạng lưới hợp tác học thuật và nghề nghiệp, đặc biệt trong kết nối Việt Nam với châu Âu và châu Phi. Tuy nhiên, để phát huy được lợi thế đó, người học và nhà nghiên cứu cần chủ động tích hợp năng lực đa ngôn ngữ với kỹ năng nghề nghiệp chuyên sâu, đồng thời cần có sự phối hợp đồng bộ giữa trường đại học, doanh nghiệp, tổ chức tài trợ và cơ quan hoạch định chính sách.