Luật Bảo vệ Bí mật Nhà nước năm 2025 và Nghị định 63/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện Luật Bảo vệ Bí mật Nhà nước

Một số điểm mới đáng chú ý của Luật:

1. Hoàn thiện cơ sở pháp lý đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, bổ sung quy định về “mạng LAN độc lập” và “văn bản điện tử chứa bí mật nhà nước”

Một trong những nội dung mới đáng chú ý của Luật là bổ sung các khái niệm có ý nghĩa nền tảng trong công tác bảo vệ bí mật nhà nước gắn với môi trường số. Luật quy định “mạng LAN độc lập” được xác định là mạng máy tính cục bộ trong phạm vi cơ quan, tổ chức, không kết nối với Internet hoặc mạng viễn thông bên ngoài. Việc luật hóa khái niệm này tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho các cơ quan, đơn vị trong việc soạn thảo, lưu trữ, quản lý tài liệu có nội dung bí mật nhà nước trên hạ tầng mạng nội bộ độc lập, góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn triển khai nhiệm vụ.

2. Tăng cường phân cấp, phân quyền trong xác định độ mật và cho phép sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước

Luật thể hiện rõ tinh thần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo sự chủ động hơn cho các cơ quan, tổ chức trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Theo đó, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức được giao thẩm quyền xác định bí mật nhà nước, độ mật và cho phép sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước theo phạm vi được luật quy định. Quy định này góp phần khắc phục tình trạng bị động, chậm trễ trong xử lý công việc khi người đứng đầu vắng mặt; đồng thời bảo đảm tính kịp thời, liên tục trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành.

3. Siết chặt các yêu cầu về an ninh, an toàn thông tin; bổ sung quy định ngăn ngừa nguy cơ lộ, lọt bí mật nhà nước từ công nghệ mới

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nguy cơ xâm phạm bí mật nhà nước thông qua các thiết bị điện tử, phần mềm độc hại, công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo, ngày càng gia tăng. Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 đã bổ sung, hoàn thiện các quy định về hành vi bị nghiêm cấm nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước trong điều kiện mới, việc ứng dụng công nghệ mới phải đặt dưới yêu cầu kiểm soát chặt chẽ về an ninh, an toàn thông tin; nghiêm cấm hành vi lợi dụng trí tuệ nhân tạo hoặc các công nghệ khác để xâm phạm, chiếm đoạt, làm lộ, mất bí mật nhà nước. Đồng thời, Luật cũng nhấn mạnh yêu cầu không sử dụng máy tính, thiết bị, phương tiện không bảo đảm điều kiện an ninh, an toàn để soạn thảo, lưu giữ, truyền đưa thông tin, tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước. Đây là quy định có ý nghĩa trực tiếp đối với đội ngũ viên chức và người lao động, nhất là trong quá trình khai thác, sử dụng thiết bị công nghệ thông tin phục vụ công tác chuyên môn, nghiệp vụ.

4. Tiếp tục xác định trọng tâm bảo vệ bí mật nhà nước đối với lĩnh vực tư pháp, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự

Luật mới được xây dựng theo hướng rà soát, xác định rõ phạm vi bí mật nhà nước, bảo đảm chặt chẽ, thiết thực, tránh dàn trải. Điều này phù hợp với tính chất đặc thù của hoạt động giáo dục và đào tạo, viên chức, người lao động phải nắm vững danh mục bí mật nhà nước thuộc lĩnh vực được phân công phụ trách, thực hiện đúng quy trình bảo mật từ khâu đề xuất, soạn thảo, phê duyệt, in ấn, quản lý, sử dụng, bảo quản, giao nhận, sao chụp, tiêu hủy tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước. Cùng với đó, việc tổ chức rà soát, sửa đổi, bổ sung danh mục bí mật nhà nước thuộc ngành giáo dục tiếp tục là nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong tổ chức thực hiện.

5. Đề cao trách nhiệm cá nhân trong tổ chức hội nghị, hội thảo, cuộc họp có nội dung bí mật nhà nước

Luật có sự điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn trong quản lý tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước tại hội nghị, hội thảo, cuộc họp. Theo đó, việc thu hồi tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước sau hội nghị, hội thảo, cuộc họp được giao cho người chủ trì xem xét, quyết định trên cơ sở tính chất, nội dung, yêu cầu bảo mật của từng cuộc họp cụ thể. Gắn liền với quyền hạn đó là trách nhiệm cá nhân của người chủ trì trong việc bảo đảm an toàn, không để xảy ra lộ, mất bí mật nhà nước trong suốt quá trình tổ chức hội nghị, hội thảo, cuộc họp. Quy định này vừa tăng tính chủ động, vừa nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, người được giao chủ trì trong thực hiện nhiệm vụ.

Có thể khẳng định, Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 đã bổ sung nhiều quy định mới quan trọng, phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn hiện nay, nhất là yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước trong môi trường số và trên không gian mạng. Đối với ngành giáo dục, việc triển khai thi hành Luật không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn thông tin, phục vụ thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

Nội dung chi tiết Luật Bảo vệ Bí mật Nhà nước 2025 xem chi tiết tại đây.

Nội dung chi tiết Nghị định 63/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện Luật Bảo vệ Bí mật Nhà nước 2025 xem chi tiết tại đây và Phục lục Nghị định 63/2026/NĐ-CP xem chi tiết tại đây.